دیفتری (خُناق) (Diphtheria)
دسته‌بندی: باکتریایی
عامل بیماری‌زا: باکتری کورینه‌باکتریوم دیفتریه (Corynebacterium diphtheriae)
خانواده: کورینه‌باکتریاسه Corynebacteriaceae
رده: اکتینوباکتریا Actinobacteria
دیفتری که در گذشته به آن «خُناق» (به معنای خفه‌کننده) نیز می‌گفتند، یک بیماری عفونی و مسری حاد است که عمدتاً غشاهای مخاطی دستگاه تنفسی فوقانی (گلو، لوزه‌ها و بینی) و گاهی پوست را درگیر می‌کند. خطرناک‌ترین ویژگی این بیماری ترشح یک نوع سم (اگزوتوکسین) قوی توسط باکتری است. این سم باعث از بین رفتن سلول‌های سالم شده و یک لایه کاذب ضخیم و خاکستری‌رنگ (غشای کاذب) در ته گلو و لوزه‌ها ایجاد می‌کند که می‌تواند مسیر تنفسی را مسدود کرده و باعث خفگی بیمار شود. علاوه بر مشکلات شدید تنفسی، ورود این سم به جریان خون می‌تواند به اندام‌های حیاتی آسیب رسانده و عوارض خطرناکی چون التهاب عضله قلب (میوکاردیت)، نارسایی کلیوی و فلج عصبی (نوروپاتی) ایجاد کند. انتقال بیماری از طریق قطرات تنفسی (عطسه و سرفه) و تماس با ترشحات یا زخم‌های فرد آلوده رخ می‌دهد. درمان نیازمند اقدام فوری با تزریق پادزهر (آنتی‌توکسین دیفتری) برای خنثی کردن سم و مصرف آنتی‌بیوتیک است. امروزه به لطف واکسیناسیون همگانی (مانند واکسن‌های سه‌گانه DTaP یا ثُلاث)، این بیماری در بسیاری از کشورها به ندرت دیده می‌شود.